Email Bản in

(InfoTV) - Kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam trong 7 tháng đầu năm nay đạt 3,1 tỷ USD, tăng 24,8% so với cùng kỳ năm trước. Thế nhưng, các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản vẫn “nửa mừng, nửa lo”.

- 6 tháng đầu năm: Xuất khẩu thủy sản tiếp tục tăng trưởng

Nhiều thị trường lớn tăng trưởng mạnh cả về khối lượng và giá trị, điển hình như Mỹ tăng 48,8%, Trung Quốc 60,5%, Canada 66,2% về giá trị. Qua những con số này rõ ràng có thể nhận thấy ngành thủy sản hoàn toàn có thể hoàn thành và vượt mục tiêu xuất khẩu đề ra.



Năm nay, những khó khăn về chế biến xuất khẩu thủy sản xem ra phần lớn nằm ở các khâu trong nước. Hai mặt hàng đóng góp vào kim ngạch xuất khẩu lớn nhất là tôm và cá tra đang gặp khó khăn về nguồn nguyên liệu. Lẽ ra đây là vấn đề mà một nước xuất khẩu thủy sản đứng trong Top 10 nước xuất khẩu thủy sản lớn nhất thế giới như Việt Nam phải hoàn toàn chủ động.



Mặc dù có tới 600.000 ha nuôi tôm với sản lượng trên 1 triệu tấn tôm mỗi năm, nhưng các doanh nghiệp chế biến tôm trong nước lại rơi vào cảnh thiếu nguyên liệu trầm trọng. Căng thẳng về nguồn cung tôm nguyên liệu liên tục diễn ra, thậm chí ngay cả vào chính vụ thu hoạch. Điều này thể hiện ngay từ đầu năm, giá tôm nguyên liệu liên tục tăng và giữ ở mức cao.

Việc thiếu tôm nguyên liệu vẫn là một bài toán khó cho các doanh nghiệp chế biến trong trong suốt thời gian qua. Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam, từ nay đến cuối năm là giai đoạn xuất khẩu cao điểm song tình trạng thiếu nguyên liệu chế biến vẫn "nóng" đến mức báo động.



Trong khi nhiều nhà máy chế biến vẫn phải hoạt động cầm chừng, không chạy hết công suất thiết kế thì tôm nguyên liệu lại bị các thương lái Trung Quốc “hớt tay trên”. Nông dân có thể được lợi hơn nhờ giá cao, song các doanh nghiệp chế biến-xuất khẩu thủy sản trong nước bị khốn đốn.

Hơn nữa, năm nay, tình trạng thiếu hụt tôm nguyên liệu còn diễn ra trầm trọng hơn do ảnh hưởng của thời tiết khắc nghiệt cũng như dịch bệnh tôm xảy ra và lây lan trên diện rộng. Theo Tổng cục Thủy sản (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), cho đến nay, cả nước đã có gần 66.600 ha (gần 64.800 ha tôm sú và 1.800 ha tôm thẻ chân trắng) bị dịch bệnh gây hại, tăng gấp 2,3 lần so với cùng thời điểm năm 2010.

Trong đó, nhiều địa phương có diện tích nuôi tôm bị thiệt hại nặng như Sóc Trăng trên 20.500 ha, Bạc Liêu trên 13.500 ha, Kiên Giang 11.250 ha, Cà Mau trên 9.900 ha, Trà Vinh trên 7.600 ha, Long An trên 2.000 ha...



Trong khi đó, mặt hàng cá tra tuy không quá khan hiếm nhưng nguồn cung lại mất cân đối, thừa loại quá lứa, thiếu hụt loại được các thị trường chủ lực như Mỹ và EU ưa chuộng. Điều đáng nói ở chỗ công tác thống kê, thông tin cá tra quá lứa không chính xác và thiếu minh bạch đã làm cho tình hình trở nên phức tạp.

Bên cạnh đó, do suy thoái kinh tế và cuộc khủng hoảng nợ công ở nhiều quốc gia châu Âu, việc siết chặt tín dụng đã khiến nhiều doanh nghiệp nhập khẩu cũng phải cân nhắc kỹ trước khi đặt hàng, trong khi EU là thị trường chiếm đến 40% tổng số cá tra xuất khẩu của Việt Nam.



Để thúc đẩy sản xuất, tiêu thụ cá tra ổn định đạt mục tiêu hoàn thành kế hoạch năm 2011, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Vũ Văn Tám cho rằng cần tuân thủ các nguyên tắc: cá tra là sản phẩm chiến lược, mặt hàng xuất khẩu chủ lực nên phải sản xuất theo quy hoạch; các hộ nuôi phải có hợp đồng tiêu thụ nguyên liệu với nhà máy chế biến và nhà máy chế biến phải chủ động nguồn nguyên liệu thông qua tự nuôi hoặc liên kết sản xuất với người nuôi bằng hợp đồng có tính chất ràng buộc lẫn nhau.

Hiện Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đang dự thảo Nghị định về quản lý sản xuất và tiêu thụ cá tra, cá ba sa. Bên cạnh đó, Tổng cục Thủy sản (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) cũng đề xuất việc xây dựng các chương trình quốc gia kiểm soát và khống chế một số bệnh nguy hiểm trên tôm, nghêu và các loài thủy sản khác.

Hiện các doanh nghiệp đang chuẩn bị bước vào mùa cao điểm của xuất khẩu thủy sản. Hy vọng những quy định của bộ ngành sớm được đưa ra để đảm bảo nguồn cung cho xuất khẩu cũng như lợi ích của người nuôi trồng thủy sản.