Tuần từ ngày 26/9 - 2/10/2012, giá cá tra nguyên liệu loại 1 và 2 tại Đồng Tháp giảm 500 đồng/kg so với tuần trước. Tại Cần Thơ và Bến Tre, giá cá tra cũng giảm nhẹ 200 - 500 đồng/kg, trong khi tại một số nơi thuộc tỉnh An Giang, giá mặt hàng này giảm mạnh hơn từ 500 - 1.000 đồng/kg, cá đạt tiêu chuẩn XK có giá từ 20.000 - 22.800 đồng/kg.

Ngày 4/10/2012, VASEP đã gửi Công văn số 101/2012/CV-VASEP tới Cục trưởng Cục Thú y về việc tháo gỡ khó khăn về thủ tục kiểm dịch hàng thủy sản đông lạnh NK để rút ngắn và giảm bớt chi phí lưu hàng tại cảng.

Theo Sở NN và PTNT An Giang, toàn tỉnh hiện có 23 cơ sở sản xuất cá tra bột với tổng đàn cá tra bố mẹ 56.350 con, mỗi năm sản xuất 4.295 triệu cá tra bột, đủ cung cấp cho nhu cầu ương nuôi trong tỉnh và các tỉnh lân cận khu vực ĐBSCL. Các cơ sở này đã nhập về đàn cá bố mẹ hậu bị với khối lượng 6,3 tấn cá tra hoang dã từ Cămpuchia và 4.000 con từ Viện nghiên cứu Nuôi trồng thủy sản II. Trong năm qua đã tiếp nhận thêm 9.986 cá tra bố mẹ hậu bị thế hệ F1 từ Viện nghiên cứu Nuôi trồng thủy sản II, cung cấp cho 3 DN và 4 cơ sở tư nhân.

Nhái rừng có suốt mùa mưa nhưng không phải ai cũng đủ điêu luyện để bắt chúng.

Cháo cá cu là món ăn quen thuộc và yêu thích của người dân Đà Nẵng, đặc biệt thích hợp cho cả thời tiết hanh khô khó chịu hay bắt đầu se se lạnh. 

Tô cháo nóng hổi được chuyền từ tay cô bán hàng, một mùi thơm thoang thoảng của hành, chút cay nhẹ của tiêu bột, béo thơm của cá khiến thực khách như muốn gọi thêm những tô cháo nữa cho đến lúc no lòng.

Trong các nhà hàng, quán ăn tại Đà Nẵng, thực đơn về cá cu không thể thiếu món cá cu hấp cách thủy cùng sả bằm chung với ớt. Trong chốc lát đã bay tỏa mùi thơm đến "xót" ruột. Món cá cu hấp phải có "bạn" đi kèm là bánh tráng, các loại rau xanh, chuối chát, khế, chấm với nước mắm tỏi ớt pha đặc .

Cá cu, còn có tên gọi là cá bè cu - loại cá sống ở biển có hình thù gần giống cá ngừ nhưng thân mình dẹp hơn. Thịt cá cu thơm, ngon, tính hiền, nhiều dưỡng chất nên trẻ em còi cọc, người đau dậy, phụ nữ sau sinh... ăn các món từ cá cu không thể chê vào đâu được.

Cháo cá cu là món ăn bổ dưỡng và tốt cho sức khỏe, chứa nhiều chất dinh dưỡng, canxi - Ảnh: 24h

“Đấy là cái Thảo, cháu nội tôi đấy. Nó mới học hết lớp 4 thôi đã phải nghỉ rồi. Bố mẹ nó quá nghèo, cơm còn chẳng đủ mà ăn. Ở nhà, lại chẳng biết làm gì vì nó còn nhỏ quá. Bọn trẻ xóm chài này khổ thế đấy anh ạ” - Bà Nguyễn Thị Tám, năm nay đã ngoài 70 tuổi, làm nghề chèo đò ở bến cá Cột 5, nói với chúng tôi. Tiếp xúc với người dân vạn chài này, mới thấy giấc mơ đến trường của con trẻ vẫn còn khá xa vời...

Cái nghèo bao vây sự học

“Xóm chã” là từ dùng để gọi khu vực dân cư sinh sống ở khu vực Cột 5 (phường Hồng Hà, thành phố Hạ Long). Họ sống sát mép nước, chỉ đi vài bước là đến chợ cá Cột 5, lên đến con đường bao biển và khu đô thị mới khá sầm uất của thành phố. Dù cách bờ có mấy bước chân, nhưng cuộc sống của dân cư vạn chài này thì chênh lệch so với “trên bờ” nhiều lắm. Dân chã Cột 5 mưu sinh bằng cách bám biển vật lộn với sóng gió. Những người có tàu thuyền gắn máy có công suất cao có thể ra khơi dài ngày thì cuộc sống đỡ hơn, còn những thuyền nhỏ chỉ quanh quẩn trên vịnh thu nhập chẳng đáng là bao. Tất cả những gì họ khai thác được đều mang bán ngay trên chợ cá Cột 5 vào buổi sáng sớm. Nếu vợ con họ mang tôm cá đi bán thì còn khá, chứ bán qua thương lái thì lại chịu cảnh ép giá. Dù sao chợ cá này cũng mang lại sự sầm uất cho đời sống vạn chài. Thế nhưng nó cũng chỉ diễn ra chóng vánh, chỉ đến khoảng 7 giờ sáng là chợ cá tan, cái nghèo lại lộ diện trên những con thuyền chật hẹp với những khoang cá trống rỗng. Anh Nguyễn Văn Nhất, một dân chã cho biết: “Cuộc sống trên biển lênh đênh lắm. Trời mà thương cho thì được, còn trời không thương là lại đói ngay. Có mùa thì đi một đêm cũng kiếm được một hai trăm, chứ mùa này thì đói lắm. Mấy hôm trước em đi đều chẳng được cái gì lại lỗ cả tiền dầu nữa. Tiền ăn chẳng có, lấy đâu ra tiền cho các cháu ăn học hả anh?”.

Bé Thu chờ bà đưa đến lớp ở trong đất liền.

Hai chuyên gia động đất hàng đầu trên thế giới sắp tới Việt Nam để cùng các nhà khoa học Việt Nam đánh giá về chuỗi động đất, rung chấn tại thủy điện Sông Tranh 2 sau những trận động đất liên tiếp tại huyện Bắc Trà My và gần nhất là vào ngày 17/09.

PGS.TS Nguyễn Hồng Phương - Phó Giám đốc Trung tâm Báo tin động đất và cảnh báo sóng thần (Viện Vật lí địa cầu) cho biết, khoảng đầu tháng 11/2012 Viện sẽ đón tiếp nhiều khách quốc tế là các nhà khoa học trong lĩnh vực liên quan tới dự hội thảo về động đất, sóng thần.

Trong số đó có 2 chuyên gia hàng đầu thế giới về động đất kích thích, một người đến từ Ba Lan và GS Harsh K Gupta đến từ Ấn Độ. Hai chuyên gia sẽ có buổi hội thảo với các nhà khoa học Việt Nam về hiện tượng chuỗi động đất động đất, rung chấn liên tục diễn ra tại thủy điện Sông Tranh 2. Cùng đó, hai chuyên gia này sẽ tham gia hướng dẫn trong khóa huấn luyện ngắn hạn liên quan đến xử lý, đánh giá động đất dành cho cán bộ, nhà khoa học trong ngành. 

Những trận động đất xảy ra ở thủy điện Sông Tranh 2 làm cho người dân rất bất an.

Những ngày qua, khi mà cơn sốt tìm thấy cổ vật tại làng biển Châu Thuận Biển (Bình Châu-Quảng Ngãi) chưa dịu lắng thì cũng tại bãi biển này, ngư dân rất phấn khởi vì trúng đậm mùa cá nục suông.

Chỉ qua một đêm, mỗi tàu của ngư dân thu về trên dưới 5 tạ cá cho thu nhập 5- 7 triệu đồng từ việc đánh bắt loại cá rất ngon và có giá trị này...

Có mặt tại bãi biển Châu Thuận Biển sau những ngày căng thẳng vì cổ vật, chúng tôi đã cảm nhận được sự dịu lắng nơi đây. Khác với vài ngày trước, người dân khắp nơi đổ về vùng biển này để tranh giành cổ vật thì nay, người dân cũng lao ra biển nhưng là để đánh bắt cá nục suông đang vào mùa.

Quanh khu vực con tàu đắm có chứa cổ vật làm "nóng" vùng biển này những ngày qua là sự tấp nập người - xe vận chuyển cá. Ngoài mép nước, đã vắng bóng những chiếc tàu neo đậu. Những thanh niên trai tráng không còn tụm năm, tụm bảy bàn tán về những cái chén, dĩa dưới nước nữa mà đã ra khơi lấy "lộc biển" với nghề truyền thống của mình chứ không chực chờ "lộc" tới từ con tàu đắm.

Niềm vui của ngư dân Châu Thuận Biển được mùa cá nục suông. Ảnh: Nld.com.vn

Ngày 17-9, thuyền trưởng Vương gọi điện từ cảng Ba Ngòi vào hồ hởi báo tin vui với chúng tôi: “Chuyến này anh em lại trúng đậm nữa rồi anh ơi”. Rồi Vương kể chuyến ra khơi này không đánh được mẻ cá lớn 35 tấn như lần trước, nhưng do “năng nhặt” cứ túc tắc mỗi mẻ cũng được trên chục tấn cá.

Tổng cộng chuyến này tàu đánh bắt được 47 tấn cá các loại, hơn chuyến trước 2 tấn.

Tàu lạ xuất hiện, các ngư dân không khỏi lo lắng -Ảnh: Đức Tuyên

Cá mập xanh luôn là kẻ săn mồi đáng sợ nhất với con người và các loài khác trong đại dương, nhưng chúng cũng có lúc đáng yêu.

Nhiếp ảnh gia Franco Banfi, người Thụy Sĩ, 53 tuổi và nhóm thợ lặn đã ghi lại hình ảnh hiếm có về cá mập xanh dữ tợn ở ngoài khơi đảo Pico ở Azores, Bồ Đào Nha.

HĐND tỉnh Quảng Nam vừa chính thức thông qua đề án Quỹ hỗ trợ ngư dân. Quỹ này ra đời được xem là “bệ đỡ” khá vững chắc cho ngư dân vươn ra khơi xa và bám biển dài ngày...

Lắm khó khăn

Quảng Nam có bờ biển dài 125 km, vùng đặc quyền kinh tế rộng lớn với hơn 40 nghìn km², vì vậy đã hình thành nên nhiều ngư trường với nguồn lợi hải sản phong phú để phát triển mạnh nghề khai thác thủy sản. Với lợi thế ấy, những năm qua ngành thủy sản Quảng Nam không ngừng phát triển và lớn mạnh, với tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất bình quân hằng năm (giai đoạn 2005-2011) là 18,84%. Đặc biệt, mỗi năm kim ngạch xuất khẩu thủy sản của tỉnh này đạt khoảng 30 triệu USD.

Ông Nguyễn Văn Giỏi – Chi cục trưởng Chi cục Khai thác & Bảo vệ nguồn lợi thủy sản Quảng Nam cho biết, những năm gần đây, nhiều ngư dân đã mạnh dạn đầu tư đóng mới, cải hoán, nâng cấp tàu vươn khơi khai thác với các nghề như câu mực khơi, lưới vây ngày, lưới vây ánh sáng... bước đầu đạt hiệu quả kinh tế tương đối cao. Theo ông Giỏi, hiện nay toàn tỉnh có 4.220 chiếc tàu gắn máy với tổng công suất 156.447 CV, bình quân công suất mỗi tàu đạt hơn 37,31 CV, tăng 18,3 CV so với năm 2005. Trong đó, số lượng tàu có công suất từ 90 CV trở lên là 286 chiếc với tổng công suất 85.194 CV. Năm 2011, sản lượng khai thác hải sản toàn tỉnh đạt 60.891 tấn, tăng 13.500 tấn so với năm 2005, trong đó sản lượng có khả năng xuất khẩu chiếm hơn 30%, nhờ vậy đã góp phần tích cực trong việc ổn định nguồn nguyên liệu phục vụ cho chế biến xuất khẩu thủy sản.

Được tiếp cận vốn, ngư dân sẽ có điều kiện đầu tư đóng mới, cải hoán tàu thuyền

Tuy nhiên, nhìn chung, nghề cá Quảng Nam có quy mô còn nhỏ, do đó nhu cầu của ngư dân về đóng mới tàu xa bờ là rất lớn. Từ năm 2009 đến nay bình quân mỗi năm ngư dân đóng mới, cải hoán khoảng 30 tàu cá với tổng vốn đầu tư 60 tỷ đồng nhưng việc tiếp cận các nguồn vốn vay từ ngân hàng còn rất hạn chế. Nguyên nhân khiến đại bộ phận ngư dân khó tiếp cận với các kênh vốn ưu đãi là do tài sản cố định của họ (nhà cửa, đất đai...) có thể đảm bảo cầm cố, thế chấp có giá trị thấp, trong khi tàu cá là phương tiện sản xuất có hệ số rủi ro cao nên ngân hàng hạn chế cho vay hoặc cho vay ở mức thấp. Rồi hình thức cho vay mà trong đó tài sản thế chấp hình thành từ vốn vay ít khi được các ngân hàng thương mại áp dụng. Điều này càng làm hạn chế khả năng tiếp cận vốn vay của ngư dân.

Hơn nữa, thời gian vay vốn thường là trung hạn (12-36 tháng), một số ít trường hợp là ngắn hạn (6-12 tháng), phân kỳ thu hồi vốn gốc thường là 6 tháng. Với thời gian vay quá ngắn đó, các chủ tàu gặp rất nhiều khó khăn khi trả lãi gốc. Thực tế cho thấy, không ít chủ tàu cá phải vay nóng bên ngoài để làm thủ tục đáo hạn vay. Cần nói thêm, thông thường, số tiền cho vay của các ngân hàng thương mại chỉ chiếm 25-35% giá trị tài sản. Với số vốn tự có không nhiều, số tiền vay của ngân hàng còn thấp, các ngư dân đóng mới tàu cá phải huy động thêm vốn với lãi suất cao. Vì thế đã làm giảm hiệu quả kinh tế các tàu cá.

Hiện nay, lao động hoạt động nghề cá của tỉnh Quảng Nam có khoảng 25 nghìn người. Tuy nhiên, trong quá trình tham gia sản xuất trên biển, họ luôn phải đối mặt với nguy cơ tiềm ẩn có thể gây thiệt hại về tính mạng, tài sản: như bão lụt, gió lốc, tai nạn, đâm va, sự cố mất an toàn. Thực tiễn những năm gần đây cho thấy, thiệt hại về người và tài sản do thiên tai, sự cố trong hoạt động khai thác hải sản của ngư dân Quảng Nam là rất nặng nề. Đơn cử như, cơn bão Chanchu năm 2006 làm chết 157 người, 1 tàu cá mất tích. Đợt lũ ngày 11/11/2007 làm trôi, chìm, mất tích 51 tàu cá, ước thiệt hại gần 13 tỷ đồng. Rồi cơn bão số 9 năm 2009 làm chìm và hư hỏng 230 tàu cá, tổng thiệt hại 8,7 tỷ đồng. Ngoài ra, khi hoạt động trên các vùng biển khơi, các vùng biển chồng lấn, tranh chấp, ngư dân còn phải đối mặt với sự uy hiếp của nhiều tàu lạ, có thể bị bắt giữ, đâm chìm...

Tạo “bệ đỡ” cho ngư dân

Xuất phát từ thực tiễn trên, nhằm hỗ trợ ngư dân khắc phục một phần khó khăn về vốn để đầu tư đóng mới, cải hoán tàu thuyền tham gia hoạt động trên các vùng biển xa, đồng thời có thể thực hiện các hoạt động có tính chất xã hội nhằm động viên, khuyến khích ngư dân ổn định sản xuất, tăng cường bám biển, duy trì sự hiện diện dân sự trên các vùng biển thân yêu của Tổ quốc, Tỉnh ủy Quảng Nam đã yêu cầu UBND tỉnh này thành lập Quỹ hỗ trợ ngư dân.

Theo đề án do ngành nông nghiệp Quảng Nam xây dựng vừa được HĐND tỉnh chính thức thông qua thì mục tiêu của Quỹ trên là tiếp nhận nguồn vốn ngân sách, tổ chức quản lý và thực hiện hỗ trợ tăng thêm nguồn lực tài chính phát triển năng lực tàu cá đánh bắt tại vùng biển xa. Đồng thời, huy động sự đóng góp tài chính, vật chất một cách hợp pháp của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước để hỗ trợ, động viên kịp thời ngư dân trên địa bàn tỉnh khi gặp khó khăn do thiên tai, tai nạn… Hoạt động của Quỹ không vì mục đích lợi nhuận mà vì lợi ích cộng đồng.

Theo dự kiến, vốn ban đầu của Quỹ hỗ trợ ngư dân là 15 tỷ đồng, do ngân sách Nhà nước cấp. Từ năm 2013 trở đi, mỗi năm ngân sách tỉnh sẽ bố trí bổ sung tối thiểu 3 tỷ đồng. Việc điều chỉnh, thay đổi mức vốn bổ sung hằng năm của Quỹ do Chủ tịch UBND tỉnh quyết định khi thấy thật sự cần thiết. Từ năm 2015 trở đi, trong kỳ ổn định ngân sách 5 năm, mức kinh phí bổ sung được thay đổi tùy tình hình thực tế do UBND tỉnh trình HĐND tỉnh Quảng Nam quyết định.

Đối tượng được hỗ trợ gồm các ngư dân, gia đình ngư dân là thuyền viên làm việc trên tàu cá tỉnh Quảng Nam (không kể công suất máy tàu) bị thiệt hại do tai nạn, thiên tai hoặc bị nước ngoài bắt giữ, tịch thu tài sản, phương tiện khi hoạt động hợp pháp trên vùng biển thuộc chủ quyền của Việt Nam và các vùng biển hợp pháp khác. Các nông - ngư dân hoạt động thủy sản khác được hỗ trợ theo các chương trình, dự án mà Quỹ thực hiện theo sự ủy thác của những tổ chức, cá nhân tài trợ trong và ngoài nước. Các ngư dân có nhu cầu đóng mới, cải hoán tàu cá có công suất máy từ 90 CV trở lên để hoạt động thủy sản tại những vùng biển xa với các nghề phù hợp theo quy định.

Theo đề án, mức hỗ trợ (có hoàn lại vốn gốc) tùy thuộc vào từng trường hợp cụ thể nhưng tối đa mỗi dự án không quá 500 triệu đồng. Thời hạn thu hồi vốn tùy đặc điểm từng dự án nhưng tối đa không quá 5 năm. Việc thu hồi vốn được thực hiện từ năm thứ 2 của dự án và phân kỳ theo từng năm. Để bù đắp chi phí, Quỹ hỗ trợ ngư dân được thu phí quản lý khi thực hiện hỗ trợ tài chính có hoàn lại vốn gốc. Mức thu phí quản lý bằng 2%/năm/số tiền hỗ trợ.

Trường hợp dự án được hỗ trợ tài chính có hoàn lại vốn gốc gặp rủi ro do nguyên nhân khách quan bất khả kháng (thiên tai, hỏa hoạn) dẫn đến không hoàn trả được một phần hoặc toàn bộ vốn hỗ trợ thì được xem xét, xử lý rủi ro theo hình thức khoanh nợ. Việc khoanh nợ do Hội đồng quản lý Quỹ xem xét, trình UBND tỉnh quyết định. Thời hạn khoanh nợ tối đa là 2 năm. Trong thời hạn khoanh nợ, ngư dân được hỗ trợ không phải trả phí quản lý phát sinh, nhưng có trách nhiệm hoàn trả số phí quản lý còn nợ (nếu có). Hết hạn khoanh nợ, ngư dân được hỗ trợ có trách nhiệm hoàn trả Quỹ đầy đủ số vốn gốc được khoanh nợ. Hết thời hạn trả nợ, khoanh nợ, nếu ngư dân được hỗ trợ có điều kiện trả nợ nhưng cố tình chây ỳ không trả nợ thì Quỹ hỗ trợ ngư dân sẽ chuyển hồ sơ sang cơ quan pháp luật, khởi kiện ra toà án để xử lý nợ theo quy định. Trong trường hợp nếu ngư dân được hỗ trợ thực sự không còn khả năng trả nợ thì Hội đồng quản lý Quỹ trình UBND tỉnh xem xét, xử lý xóa nợ theo quy định...

>> Ngoài số vốn ban đầu là 15 tỷ đồng hỗ trợ ngư dân đầu tư đóng mới, cải hoán tàu thuyền (có hoàn lại vốn gốc) thì khi thành lập Quỹ ngân sách tỉnh Quảng Nam cũng sẽ cấp thêm 1 tỷ đồng để triển khai các hoạt động huy động đóng góp từ những tổ chức, cá nhân và thực hiện việc thăm hỏi, cứu trợ ngư dân gặp nạn. Đây gọi là Quỹ nhân đạo, từ thiện xã hội.

Văn Sự

Theo NNVN

Với lợi thế có ngư trường rộng, những năm qua nghề khai thác thuỷ sản của Quảng Ninh đã có bước phát triển mạnh, mang lại hiệu quả kinh tế khá cao cho bà con ngư dân. Sản lượng thuỷ sản khai thác hàng năm đều cao hơn năm trước. Tuy nhiên, theo đánh giá của ngành chức năng, nghề khai thác thuỷ sản trên địa bàn tỉnh chưa phát triển tương xứng với tiềm năng của địa phương. Cùng với đó, lĩnh vực này vẫn còn nhiều mối lo về nguy cơ phát triển thiếu bền vững.

Có thể dễ nhận thấy là, mặc dù Quảng Ninh là một trong số những tỉnh có số lượng tàu thuyền hoạt động khai thác thuỷ sản lớn nhất trong cả nước, song chủ yếu là tàu công suất nhỏ, khai thác ven bờ nên hiệu quả khai thác thấp. Trong tổng số 10.431 phương tiện tàu thuyền khai thác lắp máy hiện nay thì có tới hơn 7.000 tàu thuyền công suất máy dưới 20CV và chỉ có 144 tàu công suất trên 90CV tham gia hoạt động khai thác xa bờ. Để nâng cao hiệu quả của nghề khai thác, những năm qua, ngành chức năng đã có nhiều biện pháp như: Chỉ đạo tổ chức khai thác thuỷ sản theo hướng tập trung thành các tổ đội khai thác theo các mối quan hệ như quan hệ dòng họ, theo địa phương, theo nghề nghiệp. Và đến nay, toàn tỉnh đã có 5 nghiệp đoàn nghề cá và nhiều tổ, đội sản xuất vừa và nhỏ. Xác định việc ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất là yếu tố quan trọng thúc đẩy nghề khai thác phát triển, trong thời gian qua, Chi cục Khai thác và Bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản (Sở NN&PTNT) đã tích cực đưa các mô hình công nghệ mới áp dụng cho tàu khai thác xa bờ như: Ứng dụng máy dò ngang (Sonar) trên tàu chài chụp kết hợp ánh sáng; ứng dụng công nghệ Polyurethane trong bảo quản sản phẩm trên tàu cá tại Vân Đồn…

Hiện nay trên 90% tàu khai thác thuỷ sản trên địa bàn tỉnh có công suất nhỏ, không đủ sức vươn ra xa bờ nên hiệu quả đạt thấp.

Qua việc triển khai các mô hình ứng dụng kỹ thuật trong khai thác và bảo quản sản phẩm, hiệu quả nghề khai thác tăng lên đáng kể, tổng sản lượng thuỷ sản khai thác cao hơn 170% so với các tàu khác cùng nghề không sử dụng máy dò ngang trong điều kiện tương đương về công suất, ngư cụ và ngư trường hoạt động. Việc áp dụng công nghệ mới trong bảo quản sản phẩm khai thác đã nâng cao chất lượng sản phẩm, kéo dài thời gian cho một chuyến khai thác và giảm hao hụt nước đá, nâng cao hiệu quả kinh tế cho mỗi chuyến ra khơi của bà con ngư dân. Cùng với việc thành lập các tổ đội sản xuất tập trung, ứng dụng khoa học kỹ thuật trong nghề khai thác để nâng cao hiệu quả khai thác cho bà con ngư dân, Chi cục Khai thác và Bảo vệ nguồn lợi thuỷ sản còn đẩy mạnh việc đào tạo cấp chứng chỉ thuyền trưởng, máy trưởng cho các chủ phương tiện tàu thuyền; xây dựng cơ sở dữ liệu nguồn lợi và môi trường sống của các loài thuỷ sinh tại các vùng biển trên địa bàn làm cơ sở để khuyến cáo bà con ngư dân những vùng cấm, vùng khai thác và là cơ sở để tái tạo phục hồi những loài thuỷ sản đang có nguy cơ cạn kiệt; xây dựng cơ sở dữ liệu tàu thuyền đánh bắt hải sản trên địa bàn tỉnh nhằm đưa công nghệ thông tin vào quản lý hoạt động khai thác; triển khai thực hiện dự án tiếp nhận và chuyển giao công nghệ khai thác thuỷ sản có chọn lọc nhằm đưa những công nghệ tiên tiến có năng suất, sản lượng cao và thân thiện với môi trường áp dụng cho nghề khai thác thuỷ sản trên địa bàn tỉnh. Với những cách làm trên, sản lượng thuỷ sản khai thác hàng năm liên tục tăng. Theo số liệu thống kê của Sở NN&PTNT, năm 2010, tổng sản lượng thuỷ sản khai thác toàn tỉnh đạt 49.960 tấn; năm 2011 là 52.256 tấn và từ đầu năm đến nay, ngư dân trong tỉnh đã khai thác được hơn 30.000 tấn thuỷ sản các loại; giá trị chế biến thuỷ sản xuất khẩu đạt hơn 12 triệu USD.

Tuy nhiên, theo đánh giá của ngành chức năng, hiện nay nghề khai thác thuỷ sản trên địa bàn tỉnh vẫn có nhiều hạn chế tồn tại, có nguy cơ phát triển thiếu bền vững. Phần lớn phương tiện tàu thuyền tham gia hoạt động khai thác là tàu có công suất nhỏ dưới 20CV nên nguồn lợi thuỷ sản bị giảm mạnh, đặc biệt là nguồn lợi thuỷ sản ven bờ có nguy cơ bị khai thác cạn kiệt dẫn đến năng suất và hiệu quả khai thác thấp; môi trường sống của các loài thuỷ sinh vật ở một số khu vực bị xâm hại, chất lượng có xu hướng ngày càng giảm. Với đặc điểm của đại bộ phận ngư dân trong tỉnh là “bán nông bán ngư”, cuộc sống phụ thuộc vào nguồn lợi tự nhiên, trình độ và năng lực khai thác còn hạn chế; tình trạng sử dụng các công cụ khai thác có tính chất huỷ diệt như chất nổ, xung điện, hoá chất để khai thác thuỷ sản vẫn diễn ra làm huỷ diệt nguồn lợi thuỷ sản và môi trường sống của các loài thuỷ sản. Cùng với những bất cập nói trên, hiện nay cơ sở dịch vụ hậu cần nghề cá trong tỉnh, nhất là các cảng cá, bến cá, cung ứng dịch vụ xăng dầu, nước đá, nước ngọt quy mô còn quá nhỏ, manh mún chưa đáp ứng được yêu cầu sản xuất của ngành. Các dự án đầu tư xây dựng trung tâm dịch vụ hậu cần nghề cá, các khu neo đậu tránh trú bão cho tàu thuyền nghề cá tiến độ đầu tư chậm chưa phát huy được hiệu quả cho sản xuất; việc đầu tư cho đào tạo, phát triển nguồn nhân lực trong lĩnh vực khai thác còn hạn chế.

Để nghề hoạt động khai thác thuỷ sản phát triển bền vững, thực sự là một thế mạnh trong phát triển kinh tế của tỉnh, ngành chức năng đã có những định hướng và giải pháp cụ thể cho lĩnh vực kinh tế này, trong đó tập trung vào một số giải pháp chính, như giảm dần lực lượng tàu thuyền khai thác ven bờ, phát triển đội tàu khai thác xa bờ; đầu tư xây dựng cơ sở dịch vụ hậu cần nghề cá đáp ứng được yêu cầu sản xuất của ngành. Xây dựng các khu neo đậu tránh trú bão, các cảng cá, bến cá, chợ đầu mối thuỷ sản; áp dụng và chuyển giao các công nghệ khai thác tiên tiến, công nghệ thông tin giám sát nghề cá trên biển; xây dựng các mô hình sản xuất trên biển theo hình thức tổ đội sản xuất; thực hiện chuyển đổi nghề nghiệp cho các tàu khai thác ven bờ kém hiệu quả, khai thác nhỏ sang nuôi trồng thuỷ sản và dịch vụ khai thác thuỷ sản; hướng dẫn cho ngư dân tổ chức di chuyển lực lượng khai thác tại các ngư trường trọng điểm để nâng cao hiệu quả khai thác…

>> Trong tổng số 10.431 phương tiện tàu thuyền khai thác lắp máy hiện nay thì có tới hơn 7.000 tàu thuyền công suất máy dưới 20CV và chỉ có 144 tàu công suất trên 90CV tham gia hoạt động khai thác xa bờ.

Quế Ninh

Theo Báo Quảng Ninh

Với mục tiêu xuất khẩu 6,5 tỉ USD trong năm 2012, ngành thủy sản (NTS) có đóng góp khá lớn vào kim ngạch xuất khẩu chung của cả nước; đồng thời giải quyết việc làm cho rất nhiều lao động. Ấy nhưng, NTS vẫn bộc lộ nhiều bất cập, phát triển thiếu bền vững. Cơ cấu lại NTS đang là vấn đề cấp bách cần phải làm.

Tại nhiều địa phương vùng ĐBSCL, NTS có bước phát triển khá nhanh và đóng góp lớn vào tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, phát triển theo kiểu phong trào đã đẩy không ít doanh nghiệp (DN) sớm rời cuộc đua, đẩy hàng loạt hộ nuôi thủy sản vào cảnh chết dỡ vì thua lỗ. Vài năm trước - thời điểm xuất khẩu thủy sản “được mùa” - khắp các tỉnh An Giang, Đồng Tháp, Cần Thơ, Tiền Giang, Cà Mau... nhà máy chế biến TS mọc lên như nấm. Người ngoài nghề như kinh doanh lúa gạo, hoạt động du lịch, bất động sản... dù không am hiểu nhưng vẫn ào ạt đầu tư xây nhà máy TS.  Còn nông dân vùng ĐBSCL đua nhau mở rộng diện tích nuôi tôm, nuôi cá..., kể cả ở vùng ngoài quy hoạch. Sự bùng nổ trong điều kiện công nghệ còn yếu, nguồn vốn, con giống, thủy lợi, môi trường, đầu ra... chưa đảm bảo đã khiến NTS phải trả giá đắt: Hàng trăm DN chết, hàng loạt hộ nuôi mang nợ...

Xuất khẩu thủy sản đang cần hướng đi mới. Ảnh: H.TR

Theo ông Nguyễn Văn Đạo - Tổng Giám đốc Cty CP Gò Đàng (Tiền Giang) -  đã có nhiều ý kiến đề nghị “phẫu thuật” NTS càng nhanh càng tốt, song “phẫu thuật” cách nào để NTS thật sự lớn mạnh, các DN chung sức xây dựng thương hiệu, tạo uy tín vững chắc trên thương trường quốc tế... là bài toán vô cùng nan giải. Có thể thấy, NTS đã đến lúc sàn lọc, loại bỏ những DN yếu kém, làm ăn chụp giựt. Để phát triển ổn định trong những năm tới cần thực hiện nhiều giải pháp đồng bộ. Trước nhất là vai trò của nhà nước phải là “chủ xị” trong mối liên kết “4 nhà”, là người đứng ra điều phối về sản xuất, thời gian thu hoạch, tiêu thụ, xuất khẩu... Lâu nay, chúng ta nói nhiều đến tình trạng các DN bán phá giá cá tra, gây mất uy tín trên trường quốc tế, nhưng chưa thấy cơ quan nào xử phạt hoặc rút giấy phép kinh doanh. Những DN làm ăn chân chính ủng hộ chủ trương đưa nghề nuôi, chế biến, xuất khẩu cá tra vào diện hoạt động “có điều kiện”. DN nào có công nghệ tốt, có thị trường, sản phẩm đạt tiêu chuẩn chất lượng... mới cho xuất khẩu. Còn người nuôi TS phải trong vùng qui hoạch, nắm vững kỹ thuật, có ý thức bảo vệ môi trường nuôi... Việc phân loại, đánh giá DN xuất khẩu cũng cần thay đổi từ số lượng sang chất lượng. Khi quản lý tốt, các DN và người nuôi chuyển hướng tích cực, gắn kết hài hòa lợi ích với nhau thì các ngân hàng sẽ mạnh dạn đầu tư vào NTS.

Ông Mai Đăng Hòa - Tổng Giám đốc Cty TNHH Saigon- Mekong khẳng định: Cần phải thấy rằng, tiềm năng sản xuất, chế biến và xuất khẩu TS của chúng ta còn rất lớn. Vấn đề là cần người cầm chịch, điều tiết mọi hoạt động một cách hợp lý, tạo ra động lực mới thúc đẩy NTS đi lên.

Huỳnh Trọng

Theo Báo Lao Động

Ban đầu, ở vụng Nghi Sơn thuộc xã đảo Nghi Sơn (Tĩnh Gia, Thanh Hóa) chỉ có một vài lồng bè nuôi cá theo phương thức nuôi cá nhỏ, vỗ béo. Thấy cá lớn nhanh, nguồn thức ăn tại chỗ dồi dào, lợi nhuận cao, nên nhiều hộ đóng bè thả nuôi, dần lan rộng ra thành phong trào.

Mặc dù tỉnh đã có quy hoạch lại vùng nuôi, kèm theo đó là những giải pháp, chính sách để nghề này phát triển. Nhưng vì lợi nhuận cao, người dân đã ồ ạt đóng bè nuôi vượt quá mức quy hoạch. Đây là mối nguy cơ tiềm ẩn dịch bệnh cho cá, dẫn đến rủi do khá cao cho người nuôi.

Mật độ nuôi cá lồng dày đặc ở vụng Nghi Sơn, xã Nghi Sơn (Tĩnh Gia) tiềm ẩn nhiều nguy cơ dịch bệnh.

Vụng Nghi Sơn có diện tích mặt nước tự nhiên là 11 ha, có độ sâu 8 - 10 m, độ mặn dao động từ 20 đến 30 phần ngàn. Trước đây, nuôi cá lồng ở đây chủ yếu theo hình thức thu gom lưu giữ các sản phẩm thủy sản sống, nhất là cá song, cá mú do ngư dân khai thác được ở các rạn đá quanh đảo Hòn Mê. Năm 1987, nghề nuôi cá lồng được du nhập vào vùng này. Ban đầu chỉ có 4 hộ nuôi theo hình thức nuôi gom hàng là chính (thu mua cá của ngư dân, nuôi nhốt trong lồng bè để bán cho khách hàng Hồng Kông, Trung Quốc). Đến những năm 90 của thế kỷ trước, nhận thấy hiệu quả kinh tế của nghề nuôi cá lồng tương đối cao, lại ít rủi ro nên ngư dân trong xã đã học tập kinh nghiệm lẫn nhau, tích cực đóng lồng, bè để nuôi. Đối tượng con nuôi cũng đa dạng dần lên, bao gồm cá song, cá mú, tôm hùm, cua, ghẹ, ốc tù và, ốc hương... Từ năm 2000 đến nay, phong trào nuôi cá biển trong lồng từ cá giống lên cá thương phẩm, ở đây phát triển khá nhanh: Năm 2005 có 300 lồng, đến năm 2011 là trên 1.000 lồng. Việc nuôi cá lồng trong thời gian qua đã đem lại lợi ích kinh tế nhất định, giải quyết việc làm và phát huy được lợi thế, tiềm năng của vùng. Tuy nhiên, việc tăng nhanh số hộ và lồng nuôi, mật độ nuôi không theo quy hoạch, định hướng phát triển (theo quy hoạch tổng thể phát triển ngành thủy sản Thanh Hóa đến năm 2015, định hướng đến năm 2020 đã được Chủ tịch UBND tỉnh phê duyệt tại Quyết định số 980/QĐ-UBND ngày 17-4-2008 thì vụng Nghi Sơn chỉ phát triển nuôi tối đa 250 lồng theo kiểu truyền thống thể tích lồng 3m x 3m x 3m) kết hợp với việc vụng thường xuyên phải nhận nước xả và rác thải sinh hoạt trực tiếp của 1.800 hộ dân và tàu thuyền khai thác qua lại đã làm cho môi trường bị ô nhiễm, tạo điều kiện thuận lợi cho dịch bệnh phát triển.

Từ năm 2005 trở lại đây, năm nào cũng có tình trạng cá nuôi bị chết (riêng năm 2009, ước tính có đến 10 tấn cá giò và nhiều loại cá khác bị chết). Thời điểm cá chết thường vào các ngày nước sinh, tháng 7, tháng 8 âm lịch có thủy triều lên, xuống thay đổi không nhiều, kết hợp với nhiệt độ cao. Đặc biệt, tháng 7-2011, dịch bệnh đã làm chết cá ở 608 lồng nuôi của 86 hộ. Thống kê từ UBND xã Nghi Sơn cho biết, đã có khoảng 83 tấn cá đặc sản gồm cá mú, cá hồng mỹ, cá giò bị chết, thiệt hại khoảng 3,2 tỷ đồng. Nhiều lồng cá chuẩn bị đến ngày thu hoạch thì bỗng nhiên chết trắng, khiến người nuôi thất thu hàng chục triệu đồng. Các cơ quan chức năng đã có văn bản kết luận về hiện tượng cá chết: Đối với cá giò, đã nhiễm một loại vi rút làm hoại tử thần kinh; cá hồng mỹ thì bị nhiễm loại vi trùng vibrio; còn cá mú thì bị sán lá đơn chủ. Nguyên nhân khiến cá chết hàng loạt tại vụng Nghi Sơn là số lồng nuôi vượt quá nhiều so với quy hoạch 1.772/250 lồng nuôi, dẫn đến ô nhiễm môi trường nước, khiến cá nuôi bị nhiễm bệnh.

Thực hiện Công văn số 6669/UBND-NN ngày 4-10-2011 của UBND tỉnh hướng dẫn, triển khai các biện pháp để hạn chế hiện tượng cá chết hàng loạt tại vụng Nghi Sơn, giúp nhân dân ổn định sản xuất, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thành lập đoàn kiểm tra thực tế, đến tháng 5-2012 vẫn còn 1.472 ô lồng đã thả cá nuôi; số lồng còn phải giảm so với quy hoạch là 1.222 ô lồng. Đây là nguy cơ rất lớn xảy ra dịch bệnh khiến cá chết có thể xảy ra. Hơn nữa, xung quanh bờ vịnh người dân sinh sống và họp chợ ngay trên mặt nước, mỗi ngày thải ra đủ các loại rác thải, bẩn xuống vụng, làm mặt nước ô nhiễm nặng, khiến dịch bệnh bùng phát cao.

Trước tình trạng trên, UBND xã Nghi Sơn đã tuyên truyền, vận động, phân tích để từng hộ dân tự giác di dời. Ban đầu đã có 3 hộ nuôi cá lồng ở thôn Bắc Sơn và Trung Sơn chủ động thu hoạch cá và tháo dỡ lồng nuôi.

Ông Trần Thanh Bình, Chủ tịch UBND xã Nghi Sơn, cho biết: “Thực hiện chỉ đạo của UBND huyện, thời gian qua, xã đã tiến hành quy hoạch phân vùng mặt nước vụng Nghi Sơn thành các khu vực cụ thể dành cho nuôi cá lồng, neo đậu tàu thuyền khai thác thủy sản, luồng tàu qua lại. Xác định danh sách các hộ nuôi, quy định số lồng nuôi tối đa cho 1 hộ để tổng số lồng nuôi bảo đảm 250 ô lồng đúng theo quy hoạch. Lập bản cam kết giữa UBND xã và từng hộ dân về số lồng nuôi, quản lý giống, quản lý môi trường, phòng, chống dịch bệnh để cá nuôi phát triển tốt; đồng thời bảo đảm an ninh trên vụng Nghi Sơn”.

Lê Hải Đăng

Theo Báo Thanh Hóa

Nuôi cá trên ruộng lúa trong mùa nước nổi thay cho vụ lúa Thu đông kém hiệu quả ngày càng được nhiều nông dân áp dụng ở huyện Phụng Hiệp (Hậu Giang). Mô hình này góp phần thay đổi tập quán từ sản xuất độc canh 3 vụ lúa/năm, chuyển sang hình thức luân canh lúa - cá mang lại hiệu quả kinh tế cao.

Khó khăn hiện nay của ngành thủy sản là tình trạng cá tra, cá rô đầu vuông bị rớt giá thảm hại, làm nhiều người quay lưng với loại đặc sản này, thì mô hình nuôi cá trong ruộng lúa đang được nhiều người dân áp dụng bởi hiệu quả kinh tế cao, đem lại thu nhập đáng kể. Phát huy thế mạnh về điều kiện và tiềm năng hiện có, trong những năm qua, bà con nông dân ở huyện Phụng Hiệp đã khai thác diện tích mặt nước trên ruộng vào mùa nước nổi để nuôi cá nhằm tận dụng nguồn thức ăn tự nhiên, giảm bớt chi phí đầu tư, nâng cao thu nhập trên diện tích đất trồng lúa. Đây là mô hình vừa góp phần tăng thu nhập cho nông hộ vừa bảo vệ môi trường sinh thái trên đồng ruộng.

Ông Lâm Văn Hoa thường xuyên theo dõi sự phát triển của cá trên ruộng.

Ông Lâm Văn Hoa, Chủ nhiệm Câu lạc bộ (CLB) nuôi trồng thủy sản Lung 18, ở ấp Phương Thạnh, xã Phương Bình, chia sẻ: “Đặc điểm của địa phương là vùng trũng nên ngoài việc sản xuất 2 vụ lúa, các thành viên trong CLB còn tận dụng diện tích mặt nước để nuôi cá trong ruộng lúa và bước đầu cho thấy hiệu quả khả thi”. Theo ông Hoa, điểm chính của mô hình nuôi cá trong ruộng lúa là tận dụng được diện tích mặt nước để tăng thêm thu nhập. Ngoài ra, việc sản xuất hàng hóa theo hướng tập trung, sẽ giúp bà con thay đổi thói quen sản xuất manh mún, quảng canh… Từ đó, đời sống của các thành viên được nâng lên đáng kể, có hộ đã thoát nghèo, có hộ thu nhập từ 50 - 100 triệu đồng/ha/năm. Ngoài việc hỗ trợ khoa học kỹ thuật, thường xuyên mở các lớp tập huấn từ trạm khuyến nông hay các chương trình hợp tác, Ban chủ nhiệm CLB còn liên kết đầu ra đối với các loại thủy sản này, giúp các thành viên yên tâm sản xuất.

Anh Lê Minh Thái, ở ấp Phương Thạnh, xã Phương Bình, cho biết: “Nhờ tham gia CLB mà các thành viên thời gian qua xuống giống đồng loạt để né rầy, quan trọng hơn hết là áp dụng mô hình nuôi cá ruộng giúp tăng thu nhập cho gia đình”. Với 2 loại cá chính là rô phi và cá mè, anh Thái cho biết đây là loại cá dễ nuôi, thức ăn rất đơn giản. Vụ này, anh tiếp tục thả nuôi 13 kg cá giống với kinh phí khoảng 7 triệu đồng. Ngoài ra, để tăng thêm thu nhập, anh còn thả thêm 500 con giống cá tra và 1.300 con cá thát lát cườm. Được biết, trước đây gia đình anh Thái chỉ có 5 công ruộng, chỉ sản xuất 2 vụ lúa vì thế cuộc sống luôn thiếu trước hụt sau. Từ khi áp dụng mô hình nuôi lúa - cá thì thu nhập đã nâng lên đáng kể. Với tinh thần chí thú làm ăn, từ 5 công ruộng ban đầu, hiện nay anh đã tích góp mua thêm 5 công ruộng, thu nhập hàng năm trên 100 triệu đồng, cuộc sống giờ đã thoải mái hơn trước rất nhiều.

Theo những người nuôi cá, mô hình lúa - cá rất dễ vì tận dụng được nguồn thức ăn tự nhiên như: rong, tảo, sâu, rầy... làm thức ăn cho cá. Thêm một lợi ích khác là bảo vệ được môi trường, tạo điều kiện cho cá trong tự nhiên phát triển. Ngoài ra, nhờ nuôi cá trong ruộng lúa sẽ làm đất luôn tơi xốp, cung cấp lượng phân cá cho ruộng lúa làm giảm chi phí phân bón và tăng năng suất lúa. Ông Nguyễn Thế Tự, Trưởng Phòng NN&PTNT huyện Phụng Hiệp, cho biết: Phong trào nuôi thủy sản ở Phụng Hiệp như cá tra, cá rô đầu vuông mang tính rủi ro cao, đầu ra không ổn định. Việc phát triển mô hình lúa - cá hiện nay được đánh giá đạt kết quả khá cao, phù hợp với điều kiện kinh tế vùng nông thôn, góp phần tích cực vào công cuộc xóa đói giảm nghèo ở địa phương. Hiện tại, mô hình này đang được nhiều bà con áp dụng, đặc biệt ở những vùng có địa hình trũng như: Hiệp Hưng, Hòa An, Phương Bình với tổng diện tích lên đến 845 ha. Nuôi cá trong ruộng lúa sẽ từng bước thay đổi tập quán độc canh cây lúa, giúp tăng thu nhập cho người nông dân. Tuy nhiên, lo lắng hiện nay của ngành là giá các loại thủy sản không ổn định ảnh hưởng đến sự phát triển phong trào nuôi trên địa bàn. Ngành nông nghiệp huyện đã đề xuất với các cấp, các ngành liên kết với các doanh nghiệp, bao tiêu sản phẩm hàng hóa cho nông dân vào mỗi vụ thu hoạch. Đồng thời, cần có những định hướng phát triển thủy sản của địa phương, tránh tình trạng thả nuôi manh mún, khó tiêu thụ.

Thanh Thúy

Theo Báo Hậu Giang